آخرین اخبار
روند تحول آرای سه جریان سیاسی ایران (اصلاح طلب، اعتدالی، اصول گرا) در سیزده دوره انتخابات ریاست جمهوری؛ از مشارکت حداکثری تا بحران مقبولیت

این مقاله به تحلیل کمی و تاریخی آرای سه گروه اصلی سیاسی ایران یعنی اصلاح طلبان، اعتدالی گرایان و اصول گرایان در 13 دوره انتخابات ریاست جمهوری (از 1358 تا 1403) می پردازد و از داده های مستند وزارت کشور و پایگاه Iran Data Portal و IFES به کار گرفته شده است. ابتدا شاخص های هر گروه تعریف و افراد مستقل بر اساس مواضع عملی و نظری در گروه ها جایابی شده اند. سپس روندشناسی تغییرات آرای هر دسته از کل واجدین، تحول مشارکت و آرای باطله ارائه می شود. یافته های اصلی نشان می دهد: (الف) الگوی چرخش های هشت ساله میان سه طیف، گرچه از 1400 با اختلال جدی مواجه شده است. (ب) نرخ مشارکت از اوج 85 درصد در 1388 به 40 درصد در 1403 سقوط کرده که حاکی از افول مقبولیت نظام انتخاباتی است. (پ) آرای باطله به ویژه در 1400 به 6.2 درصد از کل واجدین رسید که بیشتر گویای سردرگمی رای دهندگان در فقدان گزینه های شفاف است تا اعتراض فعال. (ت) مهم ترین محرک تغییرات در سالهای اخیر نارضایتی های اقتصادی (تورم 60 درصدی و تحقق نیافتن وعده های برجام) بوده و رد صلاحیت ها اگرچه تاثیرگذار بوده اما در رتبه پایین تری قرار دارد. مقاله نتیجه می گیرد که بی اعتمادی مزمن و شرایط جنگی جدید (جنگ 12 روزه 1404 و جنگ رمضان 1404-1405) می تواند مشارکت را بر خلاف تصور اولیه، به دلیل احساس خطر ملی و بسیج هویتی، افزایش دهد. پژوهش حاضر با رویکردی روش شناختی عددی، ابزاری برای درک تحولات سیاسی-اجتماعی ایران فراهم می کند.

تحلیل بیست‌ساله تورم، دستمزد و قدرت خرید در ایران (۱۳۸۵-۱۴۰۵): از شوک‌های ارزی تا سیاست‌های مهار تورم

این مقاله به تحلیل روند بیست‌ساله تورم، دستمزد حداقل و قدرت خرید در ایران در بازه زمانی ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۵ می‌پردازد. با استفاده از داده‌های بانک مرکزی ایران، مرکز آمار ایران و منابع بین‌المللی، نشان داده می‌شود که در این دوره، نرخ تورم سالانه به ۴۴.۲ درصد در دوازده ماه منتهی به دی‌ماه ۱۴۰۴ رسیده و نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه در بهمن‌ماه ۱۴۰۴ به ۶۸.۱ درصد افزایش یافته است [۱][۴]. دستمزد حداقل پایه در سال ۱۴۰۵ با افزایش ۴۵ درصدی نسبت به سال قبل، به حدود ۱۵۰ میلیون ریال در ماه رسیده است [۲][۵]. با این حال، افزایش قیمت مواد غذایی به طور متوسط ۱۱۰ درصد بوده و اقلامی مانند روغن‌های خوراکی تا ۲۰۷ درصد افزایش قیمت داشته‌اند [۷]. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که عامل اصلی شکاف فزاینده بین تورم و دستمزد، چرخه معیوب «شوک ارزی ← تورم ← چاپ پول ← تورم بیشتر» است که با اعمال تحریم‌های بین‌المللی و ضعف ساختاری نهادهای تعیین‌کننده دستمزد تشدید شده است [۸]. مقاله با مرور مبانی نظری تورم ساختاری و تحلیل تجربیات بیست‌ساله، به ارائه چارچوبی تحلیلی برای تبیین این پدیده می‌پردازد. در پایان، راهکارهایی در سه سطح سیاست‌های پولی، مالی و نهادی برای مهار تورم و بهبود قدرت خرید ارائه می‌شود.

تحلیل انتقادی حوادث ۱۸ و ۱۹ دی ماه ۱۴۰۴: واکاوی چندلایه یک بحران امنیتی-اجتماعی و ارزیابی روایت‌های متعارض

حوادث روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ماه ۱۴۰۴، به عنوان یکی از بحرانی‌ترین وقایع تاریخ معاصر ایران، صحنه رویارویی پیچیده نیروهای امنیتی با پدیده‌ای ترکیبی از نارضایتی اجتماعی و اغتشاش سازمان‌یافته مسلح بود. این مقاله، با هدف ارائه تحلیلی جامع و انتقادی، ابتدا روایت رسمی دستگاه حاکمه را به عنوان چارچوب پایه پذیرفته و سپس با واکاوی داده‌های منتشرشده، گزارش‌های رسانه‌ای و استدلال‌های منطقی، به ارزیابی اعتبار این روایت در مقایسه با روایت رقیب می‌پردازد. روش پژوهش، تحلیل محتوای اسناد رسمی، گزارش‌های خبری دست اول و تطبیق آن‌ها با قراین میدانی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که با وجود بروز شکاف اطلاعاتی اولیه، شفافیت در ارائه آمار تفکیک‌شده جانباختگان، توجیه‌پذیری منطقی تلفات در چهارچوب درگیری مسلحانه گسترده، و به ویژه فقدان مطلق مدارک مستقل از ادعای کشتار سازمان‌یافته، موجب ارجحیت قاطع روایت «مقابله با حمله تروریستی» بر روایت «سرکوب خونین اعتراضات» می‌گردد. عملکرد قاطع نیروهای عملیاتی و هوشیاری نسبی جامعه، به عنوان عوامل کلیدی مهار بحران شناسایی شده‌اند.

ضرر روزانه قطع #اینترنت_بین‌الملل چقدر است؟

شناسه خبر : 18 1405/01/26
این روزها و بعد از قطع بیش از ۱۰۰۰ ساعته #اینترنت، مطالبی در این زمینه منتشر می‌شود که بعضاً فاقد متد محاسباتی و تا حدی اغراق‌گونه است [۱]!
در این مطلب محاسبه هزینه به روش سیستماتیک و ریشه‌ای انجام شده و سعی شده تا حد ممکن از منابع معتبر استفاده شود.
در ابتدا باید گفت یکی از دلایلی که اعداد بزرگی در بعضی از رسانه‌ها ذکر شده، عدم تفاوت بین قطع کامل و قطع اینترنت بین‌الملل است.
در قطع کامل که دو روز اول کودتای دی ماه رخ داد، کلیه شبکه‌ها از دسترس خارج شده بود [۲].
در قطع اینترنت بین‌الملل که در #جنگ_رمضان انجام شده، صرفاً دسترسی به اینترنت خارج از ایران بسته شده (۹۹ درصد کاهش یافته) و شبکه داخلی شامل سایت‌های ایرانی، پیام‌رسان‌های داخلی و بانکداری آنلاین فعال است [۳].
ضرر روزانه قطع #اینترنت_بین‌الملل چقدر است؟

 با این توضیح، انواع ضررهای مالی شامل موارد زیر است:
۱. توسعه نرم‌افزار و استارتاپ‌های فناوری
تعداد استارتاپ‌های فعال با وابستگی به زیرساخت خارجی (مانند GitHub، GitLab، Docker Hub) حدود ۵۰۰-۱۰۰۰ شرکت می‌باشد. مجموع درآمد ماهانه این شرکت‌ها حدود ۱۰۰-۲۰۰ میلیون دلار در ماه برآورد می‌شود [۴]. اختلال ناشی از قطعی بین‌الملل حدود ۲۰-۳۰٪ فعالیت آنها را تحت تأثیر قرار می‌دهد که معادل ۰.۵ تا ۲ میلیون دلار ضرر روزانه است [۵].
۲. معاملات ارز دیجیتال
حدود ۷ میلیون نفر در ایران سالانه ۷.۷۸ میلیارد دلار معامله در فضای کریپتو دارند [۶]. درآمد این معاملات در دو بخش کارمزد صرافی (حدود ۰.۱ درصد) و معاملات از دست رفته است (اصل سرمایه باقی است).
با توجه به اینکه میانگین سرمایه فعال روزانه حدوداً ۲۱ میلیون دلار است [۷]، تخمین ضرر روزانه حدود ۱ تا ۵ میلیون دلار می‌شود [۸].
۳. صادرات خدمات فنی
یکی از حوزه‌های مهم تحت تأثیر قطعی اینترنت بین‌الملل، صادرات فناوری و خدمات فنی (فریلنسری، برنامه‌نویسی، طراحی) است که عملاً به طور کامل قطع می‌شود. بر اساس آمار رسمی گمرک و بانک مرکزی، ارزش سالانه این صادرات حدود ۱.۲ میلیارد دلار است که معادل ۳ تا ۵ میلیون دلار ضرر روزانه می‌باشد [۹][۱۰].
۴. اختلال در معاملات ارزی و صادرات کالا
علاوه بر صادرات خدمات فنی، صادرات کالاهای فیزیکی نیز تحت تأثیر قطعی است. با تمهیدات دیده شده برای بازرگانان (مانند بسته‌های «پرو اینترنت» و لیست سفید دامنه‌ها) این تأثیر کاهش یافته، اما همچنان مشکلاتی در بحث تبادل مالی، اسناد، تعیین نرخ ارز و هماهنگی وجود دارد. برآورد این تأثیر حدود ۰.۵ تا ۱ میلیون دلار در روز است [۱۱].
۵. کسب‌وکارهای کوچک و متوسط (SMEها)
تأثیر مهم دیگر در قطع اینترنت بین‌الملل در این حوزه است. بر اساس گزارش انجمن کسب‌وکارهای اینترنتی ایران، زیان ساعتی این بخش بیش از ۱.۵ میلیون دلار برآورد شده که با احتساب ۲۴ ساعت، عدد بسیار بالایی می‌دهد، اما با در نظر گرفتن اینکه بسیاری از این کسب‌وکارها به طور کامل متوقف نمی‌شوند، ضرر روزانه واقعی بین ۳ تا ۵ میلیون دلار تخمین زده می‌شود [۱۲].

جمع‌بندی نهایی
جمع اعداد نشان می‌دهد که ضرر قطع اینترنت بین‌الملل روزانه حدود ۸ تا ۱۸ میلیون دلار می‌باشد که به طور متوسط برای این ۴۵ روز جنگ در حدود ۵۸۵ میلیون دلار (بر اساس میانگین ۱۳ میلیون دلار در روز) برآورد می‌شود.
لازم به ذکر است اعداد اعلامی حدود ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار در روز که در برخی رسانه‌ها دیده می‌شود، عمدتاً مربوط به سناریوی قطع کامل اینترنت (Full Shutdown) است، نه قطع اینترنت بین‌الملل [۱۳].

نکته پایانی
مسأله اصلی در این است که ضرر موشک و تخریب فیزیکی قابل سنجش است و دولت می‌تواند از محل دریافت غرامت، این ضرر را جبران کند. اما شناسایی و جبران ضررها در حوزه اقتصاد دیجیتال و زیرساخت‌های نرم‌افزاری واقعاً دشوار و بعید است و دولت باید در این مورد فکری کند.


منابع
[۱] NetBlocks، گزارش قطعی اینترنت ایران، آوریل ۲۰۲۶
[۲] گزارش Cloudflare Radar، دی ۱۴۰۴
[۳] گزارش وزیر ارتباطات، جلسه نظارتی مجلس، ۲۱ دی ۱۴۰۴
[۴] گزارش اتاق بازرگانی ایران، اقتصاد دانش‌بنیان ۱۴۰۲
[۵] تحلیل انجمن کسب‌وکارهای اینترنتی ایران، تیر ۱۴۰۴
[۶] Chainalysis، گزارش جغرافیای رمزارزها، ژانویه ۲۰۲۶
[۷] محاسبه بر اساس داده‌های Chainalysis و Statista
[۸] برآورد تلفیقی از گزارش‌های داخلی و بین‌المللی
[۹] آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران، سال ۱۴۰۰
[۱۰] گزارش بانک مرکزی، صادرات خدمات فنی
[۱۱] اظهارات افشین کلاهی، رئیس کمیسیون اقتصاد دانش‌بنیان اتاق بازرگانی، اسفند ۱۴۰۴
[۱۲] نامه سرگشاده انجمن کسب‌وکارهای اینترنتی ایران به وزارت ارتباطات، تیر ۱۴۰۴
[۱۳] اعلام وزیر ارتباطات (ستار هاشمی) در جلسه نظارتی مجلس، ۲۱ دی ۱۴۰۴